طراحی وب سایت

شیر یارانه ای از حدود 2 ماه پیش با افزایش قیمت 40 درصدی از 250 تومان به 350 تومان رسید، گر چه صف های شیر خلوت شد اما به نظر می رسد این اقدام یک نتیجه منفی هم داشت و آن کاهش بیشتر سرانه مصرف شیر در کشور است که اکنون کمتر از یک سوم استاندارد است.
صف های طولانی شیر در کوچه ها و محلات تهران هنوز هم وجود دارد و دیدن این صحنه ها به خصوص صبح ها بین ساعت 6 تا 8 صبح کار سختی نیست. زن و مرد، پیر و جوان سر حال و خواب آلود همراه با کودک و نوزاد مدتها در این صفها می ایستند تا شیر ارزانتر از بازار آزاد را برای خانواده شان تهیه کنند.
اما از حدود یک ماه پیش و از زمانی که یارانه شیر کاهش پیدا کرد، قیمت شیر یارانه ای از 250 تومان به 350 تومان افزایش پیدا کرد و این صفها را تحت تأثیر قرار داد، در بسیاری از این محلات صفهای شیر کوتاه تر شد و حتی گاهی شیرهای یارانه ای بی مشتری ماند اما کوتاه شدن این صفها شاید چندان هم خوشحال کننده نباشد، یک معنای دیگرش می تواند این باشدکه سرانه مصرف شیر باز هم کمتر شده است.
وزارت بازرگانی دلیل این افزایش قیمت را بهره مندی طیف بیشتری از مردم از شیر عنوان کرده است و به گفته مسئولان این دستگاه اجرایی با توجه به اجرا شدن هدفمندی یارانه ها به این روش هم صف برای دریافت شیر یارانه ای برداشته شده و هم قیمت شیر به واقعیت هزینه تمام شده آن نزدیک تر شده است. البته افزایش قیمت در سایر فرآورده های لبنی وجود ندارد اما با این ابتکار 500 هزار تن به سقف شیر یارانه ای خانوار در کشور افزوده شد و صف های طولانی برای دریافت شیر یارانه از بین رفت.
* سرانه مصرف شیر ایرانی ها کمتر از یک سوم لازم
به گفته متخصصان تغذیه، در حال حاضر سرانه مصرف شیر در بین مردم ایران روزانه کمتر از یک لیوان شیر است. سرانه شیر مصرفی در ایران سالانه 80 لیتر است در حالی که این مقدار در کشور های توسعه یافته حدود 300 لیتر است.
یک لیوان شیر حاوی 290 تا 300 میلی گرم کلسیم، 386 میلی گرم پتاسیم و 190 میلی گرم سدیم است که افراد می بایست با توجه به سن، جنس و وضعیت فیزیولوژی خود از آن بهره مند شوند.
علاوه بر نقش مؤثر کلسیم در استحکام بخشی به استخوان ها و دندان ها، کلسیم موجود در شیر برای عملکرد طبیعی عضلات، تشکیل لخته خون و فعالیت های طبیعی سیستم عصبی هم ضروری است.
هر چه شیر کم چرب تر باشد بهتر است. چربی های شیر از نظر تأمین انرژی و دریافت ویتامین های محلول در چربی برای کودکان مفید است، اما برای افراد دچار چربی خون، مصرف شیرهای کم چرب و فاقد چربی توصیه می شود. چربی های شیر، چربی های اشباع شده هستند و خطرهای استفاده از شیرهای پرچرب علاوه بر گسترش چاقی و افزایش وزن، گرفتگی عروق و از دست دادن حالت ارتجاعی رگ هاست.
*شیرهای یارانه ای کیفیت مطلوب ندارند
خانم اسماعیلی 25 ساله در رابطه با خرید شیرهای یارانه ای می گوید: از زمانی که شیر یارانه ای گران تر شده است صف های خرید شیر کوتاه تر شده و مردم دسترسی بیشتری به شیر یارانه ای پیدا کردند البته هنوز هم در برخی از نقاط و خیابان هایی که سوپر مارکت یا مغازه فروش محصولات لبنی کم است باز هم شاهد صف های طولانی هستیم.
ذبیحی، فوق دیپلم حسابداری در رابطه با شیرهای یارانه ای می گوید: از زمان گران شدن شیر یارانه ای خرید آن آسان تر شده است و تقاضا برای تهیه شیر یارانه ای نیز کاهش پیدا کرده است به دلیل اینکه برخی از افراد می گویند شیرهای یارانه ای آبکی است و خوش طعم نیست.
خانم ض - 35 ساله دارای مدرک کارشناسی زبان و ادبیات فارسی می گوید: به دلیل اینکه من شاغل هستم و وقت رفتن و ایستادن در صف های طویل شیر را ندارم. شیر یارانه ای به ما نمی رسد و در دسترس ما قرار نمی گیرد.
وی می گوید: فقط شیرهای یارانه که از شرکت صنایع شیر ایران است دارای طعم خوب است و مارک های دیگر خوش طعم نیستند ولی بعد از گران شدن شیر یارانه ای شیر یارانه ای این شرکت بسیار کمتر شده است ولی بسیاری از زنان خانه دار هستند که صبح ها از چند مغازه شیر تهیه می کنند که از شرکت های دیگر است و با آن محصولات لبنی مانند ماست، پنیر، کشک و قره قورت را در منزل به صورت دستی برای خانواده خود فراهم می کند.
*ایستادن در صف بهتر از گران شدن شیر
خانم ک - 24 ساله در این رابطه می گوید: بسیاری از مردم توان ایستادن در صف های طولانی را دارند ولی توان خرید شیر گران را ندارند. گران شدن شیر در برخی از شهرها برای افرادی که درآمد کمی دارند، موجب شده است که از این محصول کمتر استفاده کنند و با این وجود به گفته کارشناسان سرانه مصرف شیر در ایران برای هر نفر در روز کمتر از یک لیوان است.
به گفته وی گران شدن شیر تأثیر دوگانه دارد. از طرفی موجب شده است که شیر بیشتر در دسترس مردم قرار بگیرد و از طرف دیگر موجب شده است افرادی که از نظر مالی توان کمتری دارند دچار مشکل شوند.
نیک جو 35 ساله در این رابطه می گوید: طعم شیرهای یارانه ای نسبت به قبل از گران شدن آن بدتر شده است و بیشتر مزه آب می دهد تا شیر.
*شیرهای یارانه در معرض گرما می ماند
خانم جمشیدی 64 ساله در این رابطه می افزاید: مردم شیر یارانه ای را کمتر می خرند به دلیل اینکه گران شده است. مغازه دار قبلا که شیر 250 تومان بود بیشتر مشتری داشت تا الان. اما حالا شیرها در مغازه می ماند و در بسیاری مواقع در یخچال هم نگهداری نمی شود و در معرض گرما ممکن است خراب و فاسد شود و معلوم نیست شیر یارانه ای که بعد از ظهر به دست مردم می رسد کاملا سالم باشد.
وی می گوید: برخی افراد به دلیل اینکه توان مالی آنها نمی رسد، از زمان گران شدن شیر های یارانه ای کمتر شیر می خرند. شیر های یارانه ای مزه خوبی ندارد و بچه های من نمی خورند و فقط برای تهیه ماست از آن استفاده می کنم. می توان گفت که فقط شیر های یارانه ای شرکت پگاه از کیفیت خوبی برخوردار است.
ملکی 50 ساله در این رابطه می گوید: از زمان گران شدن شیر هر وقت به مغازه سر می زنیم شیر موجود است. در حالی که قبلا صف های خرید شیر طولانی بود. بچه های من روزانه فقط یک لیوان شیر می خورند.
*سرانه مصرف شیر در ایران کمتر از یک لیوان در روز
نسرین امیدوار رئیس انجمن تغذیه ایران در این رابطه می گوید: سرانه مصرف شیر و لبنیات هر فرد بزرگسال باید 2 تا 3 لیوان در روز باشد ولی هر فرد ایرانی روزانه کمتر از یک لیوان شیر مصرف می کند که از یک سوم نیاز هم کمتر است.
وی می گوید: باید از لبنیات کم چرب استفاده شود. بسیاری از مردم تصور می کنند که هر قدر شیر پرچرب باشد، مغذی تر است در حالی که ماده مغذی در ماست و شیر کلسیم است و هرقدر شیر و ماست کم چرب باشد، مقدار کلسیم و پروتئین آن بیشتر خواهد بود. توجه به لبنیات کم چرب بسیار مناسب است و البته گنجاندن میوه ها و سبزی های تازه در رژیم غذایی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.
رئیس انجمن تغذیه ایران اضافه می کند: هر فرد در روز باید حداقل 3 لیوان شیر، ماست یا معادل آن از سایر لبنیات مصرف کند. ارزش غذایی 60 گرم پنیر معادل یک لیوان شیر است.
* کلسیم شیر در کاهش وزن و پیشگیری از سرطان روده بزرگ مفید است
سید ضیاء الدین مظهری در این رابطه می گوید: شیر حاوی کلسیم، پروتئین، ویتامین ها است که متأسفانه به دلایل مختلف که یکی از آنها، گسترش نیافتن فرهنگ مصرف شیر در کشور است با استاندارد کشورهای پیشرفته فاصله زیادی دارد و ایرانی ها کمتر از یک سوم این استاندارد، شیر مصرف می کنند.
وی می افزاید: کلسیم در کاهش وزن، پیشگیری از سرطان روده بزرگ، کاهش عوارض یائسگی، تنظیم فشار خون و پیشگیری از بیماری های قلبی نیز نقش مؤثری دارد. با وجود تأکید متخصصان بر مصرف شیر و فرآورده های لبنی، مصرف لبنیات و شیر پرچرب به دلیل مضرات آن توصیه نمی شود.
*مصرف شیر کم چرب موجب کاهش فشارخون و سلامت قلب می شود
سعید حسینی، متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در این رابطه می گوید: مصرف شیر کم چرب به همراه میوه و سبزی فراوان باعث کاهش فشارخون و سلامت قلب می شود. شیر و محصولات لبنی منبع خوبی از پروتئین با کیفیت بالا، چربی و کربوهیدرات است و منبع مهمی از مواد مغذی ضروری شامل کلسیم، ریبوفلاوین، فسفر، ویتامین a، b12، b5 (پنتو تنیک اسید) است. افراد بزرگسال بهتر است که شیر کم چرب مصرف کنند به دلیل اینکه مصرف شیر کم چرب بهتر از پرچرب است.
این متخصص تغذیه اضافه می کند: در شرایط خاص که فرد به کالری بیشتر نیاز دارد و مبتلا به بیماری های قلبی عروقی نباشد، می تواند از شیر پرچرب استفاده کند. مصرف شیر کم چرب به همراه میوه و سبزی فراوان باعث کاهش فشار خون و سلامت قلب می شود.
*شیر بدون لاکتوز کلسیم کمتری دارد
حسینی می گوید: کسانی که معده آنها نمی تواند لاکتوز شیر را تحمل کند، می توانند از شیر بدون لاکتوز که از لوبیا و سویا گرفته شده است، استفاده کنند ولی چون این شیر دارای کلسیم کمی است، باید از انواع غنی شده با کلسیم آن استفاده کنند. البته این افراد می توانند، شیر را در مقادیر کم (مانند یک دوم لیوان) مصرف کنند و نباید به طور کامل شیر را کنار بگذارند.
حسن آقاجانی مشاور وزیر بهداشت در این رابطه می گوید: 9 میلیون و 556 هزار تن شیر در کشور تولید شده است که متأسفانه مصرف سرانه مواد لبنی و شیر در کشور حدود 90 کیلوگرم در سال است. سرانه جهانی مصرف شیر در جهان 155کیلوگرم به ازای هر فرد در سال است که متأسفانه کشور در این زمینه اختلاف قابل توجهی با کشورهای توسعه یافته دارد. سهم گروه شیر در سبد غذایی خانوار ایرانی فقط 10درصد است و رتبه سوم را داراست.
*میزان دریافت کلسیم در 90 درصد از خانواده های ایرانی مناسب نیست
وی می افزاید: میانگین کلسیم دریافتی و مورد نیاز مردم کشور نیز اختلاف قابل توجهی را با کشورهای پیشرفته نشان می دهد. در 90 درصد خانوارهای کشور میزان دریافت کلسیم مناسب نیست و این مسئله با بیماری هایی که زمینه ساز آنها کمبود کلسیم است ارتباط زیادی دارد.
آقاجانی می گوید: میزان مصرف ماست در تأمین کلسیم مردم بیشتر از شیر است که این مطلوب نیست، همه مردم باید اهمیت مصرف شیر را بدانند و هم عرضه آن باید به درستی انجام شود.
مشاور وزیر بهداشت اضافه می کند: شیر به علت ویژگی هایی که دارد به سرعت در معرض آلودگی های گوناگون است و به سادگی موجب انتشار عوامل بیماری زا می شود. لذا به بهداشت شیر در مراحل مختلف تولید، جمع آوری و حمل و نقل، تغییر و تبدیل در کارخانه ها و توزیع و مصرف باید توجه ویژه ای صورت گیرد. حتی علوفه های دام ها در تولید شیر تأثیر دارد و مشخص شده چنانچه این علوفه ها به آفلاتوکسین آلوده باشد خاصیت سرطان زایی در شیر ایجاد می کند.
*با اجرای هدفمند کردن یارانه ها صف های طولانی برای تهیه شیر از بین رفت
سیروس روستا، رئیس هیئت مدیره اتحادیه دامداران ایران می گوید: تنها قیمت شیر تلفیقی (یارانه ای) به علت محدود بودن سقف کل یارانه های شیر از 250 تومان در یک نوبت به 290 و در نوبت بعدی به 350 تومان افزایش پیدا کرد که در واقع رشد 40 درصدی محسوب می شود. با توجه به اجرا شدن هدفمندی یارانه ها به این روش هم صف برای دریافت شیر یارانه ای برداشته شد و هم قیمت شیر به واقعیت هزینه تمام شده آن نزدیک تر شد و افزایش قیمت در سایر فرآورده های لبنی وجود ندارد.
وی می گوید: با این ابتکار 500 هزار تن به سقف شیر یارانه ای خانوار در کشور افزوده شد و صف های طولانی برای دریافت شیر یارانه از بین رفت.
روستا می گوید: یارانه شیر به عنوان یک اهرم برای حمایت از تولید کیفی و افزایش تنوع در فرآورده های لبنی است.
*هدفمندی یارانه ها نباید موجب کاهش سرانه مصرف شیر در کشور شود
عبدالامیر باروتکوب؛ مدیر عامل شرکت صنایع شیر ایران در رابطه با شیر ها یارانه افزود: با اجرای هدفمندی یارانه ها، نگران افزایش قیمت فرآورده های داخلی، کاهش مصرف سرانه و لطمه به صادرات هستیم، بنابراین سیاست های دولت باید به نحوی باشد که مانع از کاهش مصرف سرانه شیر باشد.
باروتکوب می افزاید: شرکت صنایع شیر ایران در سال های گذشته در صدد کاهش میزان بار میکروبی از مراکز جمع آوری شیر بوده و آمارهای سازمان دامپزشکی کشور هم مؤید کم شدن بارمیکروبی شیر در سال های اخیر است. این مسئله در صادرات فرآورده های لبنی هم تأثیرگذار بوده است. بار میکروبی شیرهای جمع آوری شده در شهرهای بزرگ مانند اصفهان و تهران که از سیستم های صنعتی استفاده می کنند به مراتب کمتر است.
وی می گوید: استراتژی حفظ زنجیر سرد در زمان توزیع را تقویت کرده و سعی می کنیم عملیات انتقال فرآورده های لبنی از مراکز تولید به مراکز عرضه توسط خودروهای مجهز به سیستم سرد کننده انجام گیرد و در داخل مغازه ها هم این نظارت توسط ناظران وزارت بهداشت ادامه یابد. در کشورهای دیگر معمولا مراکز عرضه به صورت فروشگاه های زنجیره ای است که عملیات عرضه و توزیع را تسهیل می کند و وزارت بازرگانی پیگیر این مسئله است.
مدیر عامل شرکت صنایع شیر ایران اضافه می کند: واحدهای تولید فرآورده های لبنی موظف به نظارت از زمان تولید تا رسیدن به دست مشتریان است و سرمایه گذاری های زیادی در زمینه حمل و نقل و نظارت در فروشگاه های زنجیره ای صورت گرفته است.